Nhật Bản không chỉ nổi tiếng với những cảnh sắc thiên nhiên mê hoặc lòng người hay sự phát triển thần kỳ về công nghệ, mà còn là vùng đất của những lễ hội (Matsuri) rực rỡ sắc màu. Trong dòng chảy của những nghi thức cổ xưa ấy, văn hóa ẩm thực đóng vai trò như một sợi dây vô hình kết nối con người với thần linh, giữa quá khứ với hiện tại. Mỗi món ăn trong lễ hội không đơn thuần là thực phẩm, mà là lời cầu nguyện cho sự bình an, sung túc và sức khỏe.
Hãy cùng Chiyoda Sushi khám phá sâu hơn về nét đẹp trong văn hóa ẩm thực tại các lễ hội truyền thống của xứ sở Phù Tang qua bài viết dưới đây.
Trước khi đi sâu vào từng lễ hội, chúng ta cần hiểu về triết lý “Shun” (mùa nào thức nấy). Trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản, việc thưởng thức nguyên liệu vào đúng thời điểm chúng tươi ngon nhất là một tôn chỉ tối thượng. Điều này được thể hiện rõ nét nhất trong các món ăn lễ hội.
Người Nhật tin rằng ăn thực phẩm vào đúng mùa sẽ giúp con người hòa hợp với thiên nhiên và hấp thụ được nguồn năng lượng tinh túy nhất của đất trời. Chính vì vậy, thực đơn lễ hội mùa xuân sẽ rực rỡ sắc hồng của hoa anh đào, mùa hè thanh mát với các loại mì lạnh, mùa thu đậm đà với nấm và cá cam, còn mùa đông ấm áp với những nồi lẩu nghi ngút khói.
Oshogatsu là lễ hội quan trọng nhất trong năm. Khác với sự nhộn nhịp của các lễ hội đường phố, Tết Nhật Bản mang không khí trang trọng và ấm cúng. Văn hóa ẩm thực trong dịp này tập trung vào sự tinh tế và ý nghĩa biểu tượng.
Osechi Ryori – Hộp quà may mắn
Trung tâm của bữa tiệc năm mới là Osechi Ryori. Đây là những hộp gỗ nhiều tầng (Jubako) chứa đựng các món ăn được chuẩn bị công phu. Mỗi món ăn đều mang một ý nghĩa riêng:
– Tôm (Ebi): Với hình dáng lưng còng, tôm tượng trưng cho sự trường thọ.
– Trứng cá trích (Kazunoko): Tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, gia đình đông con nhiều cháu.
– Đậu đen (Kuromame): Cầu chúc cho sức khỏe và sự chăm chỉ trong công việc.
Ozoni – Canh bánh dày may mắn
Bên cạnh Osechi, canh Ozoni nấu từ bánh dày Mochi là món ăn không thể thiếu. Việc kéo sợi bánh dày dẻo dai tượng trưng cho lời chúc về một cuộc sống dài lâu và bền bỉ.
Vào ngày 3 tháng 2 hàng năm, người Nhật tổ chức lễ Setsubun để đánh dấu sự chuyển giao giữa mùa đông và mùa xuân. Một nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực của ngày này chính là phong tục ăn Ehoumaki (Sushi cuộn may mắn).
Khác với những loại Sushi thông thường, Ehoumaki là một cuộn cơm lớn chứa 7 loại nhân (tượng trưng cho 7 vị thần may mắn). Quy tắc thưởng thức Ehomaki rất đặc biệt: bạn phải quay mặt về hướng may mắn của năm đó, ăn hết cả cuộn trong im lặng để điều ước trở thành hiện thực. Đây là một trải nghiệm văn hóa thú vị mà thực khách thường tìm kiếm khi muốn khám phá sự đa dạng của Sushi Nhật Bản.
Ngày 3 tháng 3 là ngày dành cho các bé gái. Văn hóa ẩm thực trong lễ hội này vô cùng rực rỡ và nữ tính với sự xuất hiện của Chirashi Sushi.
Khác với những khối Sushi nặn tay, Chirashi Sushi là sự kết hợp của một bát cơm giấm đầy ắp các loại hải sản tươi sống, trứng thái sợi và rau củ được sắp xếp như một vườn hoa xuân. Màu sắc tươi sáng của món ăn này tượng trưng cho sự tươi trẻ và tương lai rạng rỡ của các bé gái. Tại Chiyoda Sushi, Chirashi Sushi không chỉ giữ trọn ý nghĩa truyền thống mà còn được nâng tầm qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, với nghệ thuật sắp đặt tinh tế nhằm mang đến trải nghiệm ẩm thực vừa mãn nhãn vừa trọn vẹn hương vị cho thực khách.
Mùa hè là mùa của những lễ hội pháo hoa (Hanabi) và các điệu nhảy Bon Odori. Khác với sự trang trọng của lễ hội đầu năm, ẩm thực Matsuri mùa hè mang tính cộng đồng và đầy năng lượng. Những gian hàng Yatai ven đường chính là nơi thể hiện rõ nhất nét phóng khoáng của văn hóa ẩm thực Nhật Bản.
– Yakitori & Yakisoba: Hương thơm nồng nàn từ những xiên gà nướng và mì xào trên chảo gang nóng hổi lan tỏa khắp các nẻo đường.
– Takoyaki: Những viên bánh bạch tuộc tròn trịa, nóng hổi, phủ đầy sốt và vụn cá bào là hình ảnh biểu tượng của lễ hội đường phố.
– Mì lạnh Somen: Để xua tan cái nóng gay gắt, người Nhật thường thưởng thức mì Somen, được đặt trong ống tre với dòng nước lạnh chảy qua.
Khi lá phong chuyển đỏ, Nhật Bản bước vào mùa thu hoạch. Lễ hội mùa thu là dịp để người dân tạ ơn thần linh đã ban cho một mùa màng bội thu. Văn hóa ẩm thực mùa thu xoay quanh những nguyên liệu giàu dinh dưỡng:
– Cá thu đao (Sanma): Đây là món quà của biển cả trong mùa thu. Cá Sanma nướng muối ăn kèm củ mài và chanh Sudachi mang hương vị đậm đà đặc trưng.
– Cơm nấm Matsutake: Loại nấm đắt đỏ với hương thơm nồng nàn này là linh hồn của bàn tiệc mùa thu, biểu tượng cho sự quý phái và tinh tế.
Trong suốt dòng chảy của văn hóa ẩm thực Nhật Bản, Sushi luôn hiện diện như một món ăn mang tính biểu tượng nhất. Từ những bữa tiệc gia đình ấm cúng đến các lễ hội lớn, Sushi không chỉ là món ăn mà còn là đại diện cho sự tinh khiết của nguồn nước và sự dẻo thơm của hạt gạo Nhật.
Tại các lễ hội, người ta thường ưu tiên các loại Sushi có màu sắc rực rỡ như cá hồi (Sake), cá ngừ (Maguro) hay tôm đỏ để tượng trưng cho sự may mắn và thịnh vượng. Việc thưởng thức một khay Sashimi hay Sushi tổng hợp chính là cách nhanh nhất để trải nghiệm trọn vẹn tinh hoa của biển cả.
Bạn không cần phải bay đến Nhật Bản để cảm nhận không khí của các lễ hội truyền thống. Tại Chiyoda Sushi, chúng tôi tự hào mang đến một không gian ẩm thực đậm chất Phù Tang, nơi mỗi món ăn đều được chế biến với tinh thần Omotenashi (phục vụ bằng cả trái tim).
Nguyên liệu tươi sống: Chúng tôi nhập khẩu hải sản trực tiếp bằng đường hàng không từ chợ Toyosu, Nhật Bản, đảm bảo giữ trọn vẹn sự tinh túy và độ ngọt tự nhiên.
Nghệ thuật trình bày: Mỗi phần Sashimi hay Sushi tại Chiyoda đều được sắp xếp tỉ mỉ, khéo léo, mang đến trải nghiệm thưởng thức trọn vẹn cả về thị giác lẫn hương vị cho thực khách.
Không gian văn hóa: Với lối kiến trúc Nhật Bản hiện đại nhưng vẫn ấm cúng, Chiyoda Sushi là điểm đến lý tưởng cho những buổi tiệc tất niên sum vầy hay những buổi họp mặt đầu năm đầy ý nghĩa.
Văn hóa ẩm thực Nhật Bản thông qua các lễ hội truyền thống không chỉ là chuyện ăn uống, mà là một trải nghiệm văn hóa sâu sắc. Đó là cách người Nhật thể hiện lòng biết ơn với thiên nhiên và sự trân trọng đối với những khoảnh khắc sum họp.
Nếu bạn đang tìm kiếm một nơi để thưởng thức những giá trị nguyên bản của ẩm thực Nhật, hãy ghé thăm Chiyoda Sushi. Bên cạnh việc phục vụ những món ăn ngon, chúng tôi còn gửi gắm trong từng món ăn các câu chuyện về một nền văn hóa Nhật Bản rực rỡ, tinh tế và giàu bản sắc.
